„CVIII
CZŁOWIEK I JEGO DZIEŁA
W czasie, kiedy Marat oddawał się myślom filozoficznym na temat sumienia i podwójnego życia, inny filozof, przy ulicy Platriere, wspominał szczegóły wieczoru poprzedniego dnia i zadawał sobie pytanie, czy istotnie jest występny. Oparty
0 stół, z głową na lewym ramieniu, Rousseau intensywnie rozmyślał.
Przed nim leżały otwarte jego dzieła filozoficzne Emil
1 Umowa Społeczna.
Od czasu do czasu nachylał się nad księgami i wertował je, chociaż nie było tu nic, czego by dokładnie nie pamiętał.
Wstał i wzburzony obszedł kilka razy pokoik.
— Złorzeczyłem i spotwarzałem tych, którzy mieli obowiązek prześladować pisarzy — mówił. — A oni mają słuszność, całkowitą słuszność... Jakimż jestem głupcem! Po prostu najbardziej szkodliwy i niebezpieczny dla społeczności człowiek! Słowa, które rzuciłem w tłum, aby go oświecić i wskazać drogę doskonalenia, prowadzą do upadku moralności albo do pogrążenia się w ciemnocie. Och, jaki ze mnie zbrodniarz! Jestem potworem!
Podszedł do stołu 1 przeczytał jeszcze stronicę dzieła Vicaire Savoyard.
— Tak, to właśnie to! „Zwierajmy szeregi, aby się zająć naszym szczęściem"... I ja to napisałem! „Dodawajmy naszym cnotom siły, którą inni dodają swoim wadom". I to jeszcze napisałem!...“(7)